
Yil bo‘yi ipak
Sun’iy ozuqa asosida yil davomida ishlaydigan ipakchilik korxonasi. Nima qilmoqchimiz, qancha turadi va qaysi tartibda: hammasi shu sahifada.
Ipakchilikni mavsumga qaramlikdan qutqarish
An’anaviy ipakchilik tut bargiga bog‘liq. Barg bahorda chiqadi, demak qurt ham faqat bahorda boqiladi. Ob-havo buzilsa yoki tut kam barg bersa, butun yilning ishi xavf ostida qoladi.
Biz qurtni yopiq qurtxonada, sun’iy ozuqa bilan boqmoqchimiz. Harorat va namlik nazoratda, ozuqa doim tayyor. Shunda pillachilik bir mavsumlik ishdan uzluksiz ishlab chiqarishga aylanadi.
300–500m²
ishlab chiqarish maydoni
4–6sikl
yiliga ishlab chiqarish sikli
163–333ming $
boshlang‘ich investitsiya
Tut barglariQurt uchun maxsus tayyorlangan ovqat
Sun’iy ozuqa — ipak qurtining o‘sishi va rivojlanishi uchun kerakli hamma moddalarni o‘z ichiga olgan aralashma. Uning vazifasi oddiy: qurtni yangi tut bargiga to‘liq bog‘lanib qolmasdan boqish.
Tarkibida nimalar bo‘lishi mumkin
- Oqsillar
- Uglevodlar
- Vitaminlar
- Mineral moddalar
- O‘simlik asosidagi oziq komponentlari
- Tabiiy tut bargi kukuni
- Namlikni saqlovchi moddalar
Aniq tarkibni laboratoriyada, tajriba yo‘li bilan tanlaymiz. Loyihaning birinchi bosqichi aynan shunga bag‘ishlangan.

Ob-havo eshik ortida qoladi
Yil bo‘yi boqish uchun maxsus yopiq bino kerak. Unda qurtga kerak bo‘lgan hamma narsa nazorat ostida bo‘ladi.
Harorat
Har bir bosqich uchun kerakli harorat kechayu kunduz bir xil ushlab turiladi.
Namlik
Havo namligi me’yorda: na quruq, na zax.
Shamollatish
Toza havo doimiy aylanib turadi, qurtxonada dim bo‘lmaydi.
Ozuqa sexi
Sun’iy ozuqa shu yerning o‘zida tayyorlanadi va saqlanadi.
Boqish javonlari
Qurtlar uchun ko‘p qavatli maxsus javonlar va idishlar.
Sanitariya
Dezinfeksiya va tozalash muntazam o‘tkaziladi, har sikldan keyin albatta.
Tuxumdan tayyor mahsulotgacha
Jarayonni sakkiz bosqichga ajratganmiz. Har biri alohida nazorat qilinadi, chunki bitta bo‘g‘indagi xato butun siklga ta’sir qiladi.
- 01
Ipak qurti tuxumlarini tayyorlash
- 02
Tuxumdan qurtchalarni chiqarish
- 03
Qurtchalarni sun’iy ozuqa bilan boqish
- 04
Qurtlarning rivojlanishini kuzatish
- 05
Pilla o‘rashi uchun sharoit yaratish
- 06
Pillalarni yig‘ib olish
- 07
Pilladan ipak tolasini olish
- 08
Tayyor mahsulotni saqlash va sotish
Loyiha o‘zini oqlasa
Mavsumga qaramlik kamayadi
Pilla yilda bir marta emas, bir necha marta yetishtiriladi.
Tut bargiga ehtiyoj kamayadi
Ozuqa tarkibida barg kukuni bor, lekin yangi barg chiqishini kutish shart emas.
Uzluksiz yetkazib berish
Ipak mahalliy va eksport bozoriga yil bo‘yi, uzilishlarsiz chiqadi.
Hajm oshadi
Bir xil maydondan yiliga bir necha baravar ko‘p pilla olinadi.
Yangi ish o‘rinlari
Qurtxona va ozuqa sexida mavsumiy emas, doimiy ish paydo bo‘ladi.
Yangi soha
Sun’iy ozuqa ishlab chiqarish alohida sanoat yo‘nalishiga aylanishi mumkin.
Boshlash uchun qancha kerak
300–500 m² maydonli kichik sanoat korxonasi uchun dastlabki hisob-kitob. Har bir satrda ikki raqam bor: pastki chegara oddiyroq uskunalar uchun, yuqorisi to‘liq jihozlangan variant uchun.
- 01Bino va xonalarni tayyorlash$30 000 – $60 000
- 02Harorat va namlikni boshqarish tizimi$19 000 – $38 000
- 03Sun’iy ozuqa tayyorlash uskunalari$19 000 – $45 000
- 04Qurt boqish javonlari va idishlari$11 000 – $23 000
- 05Laboratoriya jihozlari$8 000 – $15 000
- 06Pilla yig‘ish va ipak olish uskunalari$23 000 – $53 000
- 07Elektr, suv va shamollatish tizimlari$11 000 – $23 000
- 08Dastlabki xomashyo va aylanma mablag‘$23 000 – $38 000
- 09Loyihalash va kutilmagan xarajatlar$19 000 – $38 000
Yillik xarajatlar
Korxona ishga tushgach, har yili quyidagilarga mablag‘ kerak bo‘ladi:
- Sun’iy ozuqa uchun xomashyo
- Ishchilarning ish haqi
- Elektr energiyasi va suv
- Dezinfeksiya va sanitariya vositalari
- Ipak qurti tuxumlari
- Uskunalarni ta’mirlash
- Pillani qayta ishlash va tashish
Yiliga taxminan
$53 000 – $114 000
Bu dastlabki, taxminiy hisob-kitob. Aniq uskuna narxlari, ishlab chiqarish quvvati va laboratoriya sinovlari natijasiga qarab raqamlar qayta hisoblanadi.
Pulni bir yo‘la emas, bosqichma-bosqich sarflaymiz
Keyingi bosqichga oldingisi natija bergandagina o‘tamiz. Shunda xavf kichik bo‘ladi, har bir dollar esa aniq ishga ketadi.
- 1-bosqich
$11 000 – $23 000
Laboratoriya va ilmiy tajriba
Sun’iy ozuqa tarkibini tanlaymiz, uning qurt rivojlanishi va pilla sifatiga ta’sirini o‘rganamiz.
- 2-bosqich
$38 000 – $76 000
Kichik tajriba ishlab chiqarishi
Qurtlarni kichik hajmda sun’iy ozuqa bilan boqamiz va natijani tut bargida boqilganlari bilan solishtiramiz.
- 3-bosqich
$114 000 – $227 000
Sanoat darajasiga kengayish
Natija ijobiy bo‘lsa, maxsus bino, uskunalar va ozuqa sexini quramiz, keyin yil bo‘yi uzluksiz ishlab chiqarishga o‘tamiz.
Hali isbotlashimiz kerak bo‘lgan narsalar
Buni ochiq aytamiz: quyidagi savollarga javobni faqat tajriba beradi. Birinchi bosqich aynan shular uchun.
- 01Sun’iy ozuqaning aniq tarkibi
- 02Qurtlarning sun’iy ozuqada yashovchanligi
- 03Bitta qurtga ketadigan ozuqa miqdori
- 04Bir siklda olinadigan pilla miqdori
- 05Pilladagi ipak tolasining sifati
- 06Bir kilogramm pillaning tannarxi
- 07Yiliga necha sikl o‘tkazish mumkinligi
Qiyinchiliklar va ularga javobimiz
Qiyinchilik
Sun’iy ozuqaning tannarxi yuqori
Yechim
Har siklda tannarxni hisoblaymiz va retseptni bosqichma-bosqich arzonlashtiramiz.
Qiyinchilik
Ozuqa tarkibini to‘g‘ri tanlash kerak
Yechim
Ilmiy asoslangan retseptlar va laboratoriyadagi tajribalar.
Qiyinchilik
Kasallik tarqalish xavfi
Yechim
Kasallikning oldini olish tizimi: muntazam dezinfeksiya va sanitariya.
Qiyinchilik
Harorat va namlik doimiy nazorat talab qiladi
Yechim
Iqlimni boshqarish tizimi. U byudjetda alohida modda sifatida ko‘zda tutilgan.
Qiyinchilik
Ipak sifati tut bargida boqilgandagidan qolishmasligi kerak
Yechim
Tajriba liniyasida natijani tut bargida boqilgan qurtlar bilan taqqoslab boramiz.
O‘zbekistonda sun’iy ozuqa texnologiyasiga asoslangan, yil bo‘yi ishlaydigan, zamonaviy va o‘zini oqlaydigan ipak ishlab chiqarish korxonasini qurish.

Bu loyihaga qo‘shilmoqchimisiz?
Xayriya, hamkorlik yoki investitsiya. Qaysi biri bo‘lmasin, batafsil hisob-kitobni bajonidil yuboramiz.
Bizga yozing